برخاست ؛ « أمَا قَامَ زَيْدٌ ؟ » : كه در اينجا نيز جواب بَلَى است يعنى آرى برخاست . البَلَاء - [ بلي ] : امتحان به خير يا شر است ، اندوه كه جسم را مىفرسايد ، ايستادگى و مقاومت ؛ « الْبَلَاءُ الحَسَن » : آزمايش خوب . البلَاتِين - پلاتين ، طلاى سفيد . البُلاخ - ( ن ) : درخت بلوط . البِلَاد - جمع ( بَلَد ) و ( بَلْدَة ) است ، اين واژه به معناى كشور يا وطن مىباشد ؛ « بِلَادُ الْعَالم » : كشورهاى جهان ؛ « يَا بِلَادِي » : اى وطنم . البَلَاذُر - ( ن ) : درختى است از رسته‌ى ( البُطْمِيَّات ) . چوب اين درخت سرخ و قهوه‌اى رنگ و ارزشمند است . از ساقه‌ى اين درخت گونه‌هائى صمغ استخراج مىشود ، درخت بلادر . البَلَاس - ج بُلُس : بساط ، پلاس كه از موى بافته شود - اين واژه فارسى است - البَلَّاس - پلاس فروش . اين واژه فارسى است . البلَاسْتِيك - ( ف ج ) : فن آرايش اشخاص يا اشياء با تصوير يا ساختن مجسمه‌هاى كوچك از سفال يا چوب يا سنگ يا فلز ، - ( ك ) : ماده‌ايست ساده يا مركب كه در آن با تاثير دماى حرارت يا فشار تغيير شكل مىدهد و از اين ماده ادوات و ابزار مختلفى ساخته مىشود . پلاستيك . - اين واژه يونانى است - البَلَاط - تخته‌هاى سنگ كه با آن زمين را فرش كنند ، زمين هموار و نرم ؛ « بَلَاطُ الْمَلِك » : كاخ شاهى يا مجلس و محفل شاه ، دربار . - اين واژه لاتينى است - البَلَاطَة - واحد ( البَلَاط ) به معناى يك تخته سنگ يا موزائيك است . البَلَّاعَة - ج بَوَالِيع وَبلالِيع مترادف ( الْبَالُوعَة ) است به معناى چاهك فاضلاب است . البَلَاغ - ج بَلَاغَات : اسم است از ( الإبْلَاغ و التَّبْلِين ) رسانيدن پيام ، رسيدن به خواسته‌ها ، آگهى ، اعلام ، اعلان ، اطلاعيه ، بيانيّه ، كتابى كه در آن حكمى از مسأله‌اى بيان شده باشد ، كفايت و بسندگى . البُلَاغَى - مرد بليغ و فصيح كه با سخن خود حق مطلب را ادا كند . البَلَاغَى - مترادف ( البُلَاغَى ) است . البَلَاغَات - سخن چينىها و بدگوئيها ؛ « لَا يَفْلَحُ اهْلُ البَلَاغَات » : سخن چينان رستگار نمىشوند . البَلَاغَة - فصاحت ، هنر نويسندگى ، علم بيان ، سخنورى . البُلَال - ترى و خيسى ، آب ، آنچه كه با آن گلو را تر كنند از آب و شير . البَلَال - مترادف ( البُلال ) است . البِلَال - مترادف ( البُلال ) است . البُلَالَة - نمناكى ، به اندازه‌ى تر شدن چيزى ، چيزى اندك . البَلَّان - [ بلّ ] : گرمابه ، ج بَلَّانات : شست و شو كننده‌ى در حمام ، - ( ن ) : گياهى است خاردار ، برگهاى آن ريز و ميوه‌هاى آن گرد كه در زمين پخش مىشود و زمين را غير قابل كشت مىنمايد . البَلَّانة - واحد ( البلَّان ) براى گياه است . البَلَاهَة - سستى خرد و ناتوانى در انديشه ، ساده لوحي ؛ « البَلَاهَة المُبْكِرَة » : حماقت و نادانى . البَلْبَال - سختى اندوه ، نگرانى و سرگردانى . بَلْبَلَ - بَلْبَلَةً و بِلْبَالًا القومَ : آن قوم را برانگيخت ، آنها را در اندوه انداخت ، - الألْسِنَةَ : زبانها را درهم آميخت ، - الآرَاء : رأيها را فاسد كرد ، - الأَمْتِعَةَ : متاعها را پخش و پراكنده كرد . البُلْبُل - ج بَلَابِل ( ح ) : بُلبل ، پرنده‌ى معروف و خوش آواز ؛ « بُلْبُلُ الإِبْرِيق » : لوله‌ى آفتابه . و در زبان متداول نوعى بازى كودكان است كه فصيح آن ( الدَّوّامَة ) است . البَلْبَلَة - مص ، نابسامانى ، پريشانى . البَلَّة - شادابى جوانى ، - مِنَ الرَّيَاح : باد نمناك ؛ « زَادَ الطِّينَ بَلَّةً » و « زادَ فى الطين بَلَّةً » : آن كار را بُغرنج و پيچيده كرد . البِلَّة - نمناكى ، رزق و روزى و خوبى . بَلَجَ - - بُلُوجاً الصبحُ : بامداد بر آمد و روشن شد . بَلِجَ - - بَلَجاً الحقُّ : نمايان و آشكار شد ، - صَدْرُهُ : سينه‌ى او باز و گشاده شد ، - الرَّجُلُ : گشاده‌روى شد . البَلْج - گشاده‌رويى . البَلج - گشادگى ميان دو ابرو . البَلِج - مترادف ( البَلج ) است . البُلْجَة - سپيده دم ، مترادف ( الْبَلَج ) است . البَلْجَة - مترادف ( الْبُلْجَة ) است . البُلَح - ج بِلْحَان ( ح ) : پرنده‌ايست درشتتر از كركس . البَلَح - خرماى نارس . البَلْخ - ( ن ) : درخت بلوط . بَلَدَ - - بُلُوداً بالمكان : در آن مكان اقامت كرد ، آن جاى را وطن خود برگزيد . بَلِدَ - - بَلَداً : گسسته ابرو شد . بَلُدَ - - بَلَادَةً : خِرِفْت و كودن شد . اين واژه ضد ( ذَكِيَ و فَطِنَ ) است . بَلَّدَ - تَبْلِيداً هُ : او را با هواى شهرى كه در آنست عادت داد ، - الرّجُلُ : آن مرد بخيل شد ، سست رأى و بى همّت شد ، - الفرسُ : اسب سبقت نگرفت ، - تِ السَّحَابَةُ : ابر نباريد . البَلَد - ج بَلَاد و بُلْدان : شهر ، هر جائى كه آباد باشد يا نباشد ، قبر . البُلْدَان - مفردها بَلَد و بَلْدَة : شهرها ، كشورها ؛ « بُلْدانُ العَالَمِ » : كشورهاى جهان . البَلَدَانِ - دو شهر بصره و كوفه . البَلْدَة - ج بِلَاد و بُلْدَان : هر جائى از زمين كه آباد باشد يا نباشد ، شهرى كه وسعت آن در حد متوسط باشد ، گوشه‌اى يا منطقه‌اى از شهر ؛ « فى الْبَلْدَة » : شهرى كه در آن مقيم باشى . اين تعبير را بر روى پاكت نامه‌ها مىنويسند . البَلَدِيّ - منسوب به ( الْبَلَد يا الْبَلْدَة ) است ؛ « الإنْتَاجُ الْبَلَدِي » : صنايع شهرى ؛ « الْمَجْلِسُ